کتاب/ عهدنامه امير (عليه‌السلام)؛ جان مایه خرد معنوی در حکم‌رانی و سنت انبياء

کتاب/ شناسايي مفروضات بنيادين فرهنگ سازماني درمحيط‌هاي آموزشي
۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۵
کتاب/ کاربرد اینترنت و رایانه در مدیریت
۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۵
نمایش همه

کتاب/ عهدنامه امير (عليه‌السلام)؛ جان مایه خرد معنوی در حکم‌رانی و سنت انبياء

عنوان کتاب : عهدنامه امير (عليه‌السلام)؛ جان مایه خرد معنوی در حکم‌رانی و سنت انبياء
مولف : علي‌اصغر پورعزت
ناشر : انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام
سال انتشار : ۱۳۸۹
نوبت چاپ : اول
شابک : ۹۷۸۶۰۰۲۱۴۰۳۵۷
رده بندی دیویی : ۲۹۷/۹۵۱۵
خرید

پیش‏گفتار

گنجینه خرد معنوی

علم اداره نیز مانند بسیاری از علوم، میراث تمدن‌های کهن بشری است؛ تمدن‌هایی که بدون شک وامدار سنت پاکیزه پیامبران، اولیا و اوصیای آن‌ها:بوده، در چالش‌های پی‌درپی جریان‌سازی‌های معنوی و متعالی آنان در برابر تمایلات فروکاهنده آدمیان به دنائت دنیوی، شکل گرفته‌اند. در گذر تاریخ، بسیاری از پیامبران و اولیای الهی، در نقش منجیان و رهبران رهایی آدمیان از سرگشتگی‌ها و حیرت‌های زمانه ظاهر شده، آن‌ها را به طریق نجات رهنمون گشته‌اند؛ ضمن این که در دوران‌هایی بسیار حساس در عهد نوح، داوود، سلیمان، موسی، هارون، محمّد و علی(علیهم‌السلام)، زمام امور زمانه را برعهده گرفته، خیل گسترده‌ای از انسان‌ها را به راه‌های روشن هدایت کرده، دوران‌هایی بسیار ارجمند را برای حیات طیبه جامعه بشری توسعه دادند! در حالی که متأسفانه درباره بسیاری از دوره‌ها، گزارش‌های دقیق و معتبری در دست نیست؛ به استثنای آنچه در کتب مقدس از تحریف مصون ماند تا این که قرآن حکیم نازل شد تا از بسیاری از رموز این دوره‎های حساس از تاریخ انبیا، پرده بردارد.

بدین ترتیب یکی از گرانبهاترین عطایای الهی به جامعه بشری رسید تا در کنار اهل بیت پیامبر خاتم۹، تا ابد رهنمای آدمیان باشد؛ کتابی با ویژگی‌هایی که بشر از آوردن سوره‎اي مانند سوره‎هاي آن (قرآن كريم، ۲۳ و ۲۴) يا حتي سخن و جمله‎اي مانند آيات آن (قرآن کریم، طور، ۳۴) عاجز ماند؛ کتابی سراسر هدایت‌گر مؤمن و پرهیزکار و گمراه‎کننده هر آن که دل به پاکیزگی و پرهیزکاری نسپارد؛ کتابی که هادی تقواپیشگان است (قرآن كريم، بقره، ۲) و جز مطهرون به عمق معنای آن واقف نمي‎گردند (قرآن کریم، واقعه، ۷۹).

باب فهم این کتاب در مسیر پیروی از پیامبر و اهل بیتش:قرار گرفت تا هر یک به نحوی، عده‌ای از مردم سرگشته را به سرچشمه‌های فهم آن رهنمون شوند؛[۱] اهل‌بیتی که کلام هریک تفسیری از کلام وحی بود[۲] و اگرچه به کلام بشری می‌مانست، ولی مضامین والای آن، بهترین گواه بود که این کلام ملهم از کلام الهی و جوششی از چشمه معرفت ربانی است. به ویژه در دوران حکومت امام علی۷که خطبه‌ها خوانده شد و نامه‌ها نوشته شد و حکمت‌ها بیان شد و ادبیات به گونه‌ای به استخدام درآمد که اذهان زیبایی‌شناس جامعه به وجد آمد و حتی دشمن‌ترین افراد را چنان مسحور خویش ساخت که روایت‌گر سخنان زیبای آن حضرت باشند[۳] (ر.ک. نهج‎البلاغه، ترجمه شهیدی، صفحه ح)! و این‌چنین بود که این سخنان به امروز رسید. زیبایی سخنان او به حدی بود که بسیاری از راویان نهج‌البلاغه نه از سر ارادت به علی۷، بلکه صرفاً از سر علاقه به ادبیات عرب، به گروهی پیوستند که روایت‎های آن را نسل به نسل منتقل ساختند تا نوبت به سید رضی رسید.

سید رضی که از دانشمندان و ادبای دوران خود بود،[۴] منتخبی از گفته‎ها و نوشته‌های امام علی۷را گرد آورد تا حلقه‎ای دیگر از گروهی فرازمانی را شکل دهد که اعضای آن، از روزگار امام تا امروز و تا آینده جهان در تلاش خواهند بود تا باب معرفت علوی را به روی خود و دیگران بگشایند و جهانیان را از طریق آن، از دریای حکمت و علم نبوی بهره‌مند سازند.

بدین ترتیب نهج‌البلاغه گردآوری شد؛ کتابی که علمای علوم گوناگون را مجذوب خود ساخت؛ از الهیات گرفته تا ادبيات و از نجوم گرفته تا زیست شناسی! و در این میان دانش‎‌پژوه اداره دولت و حکومت وضعی متمایز دارد؛ زیرا این کتاب گنجینه دانش حکم‌رانی است و در خطبه‌ها و نامه‌ها و حکمت‌های آن، پیوسته سرچشمه‌های اصیل دانش اداره می‌جوشد و فوران می‌زند و در میان این همه، نامه ۵۳ یا عهدنامه امام علی۷ و مالک اشتر نخعی، وضع و حالی متمایز دارد.

این عهدنامه برای “حکم‌رانی خوب”، “حکم‌رانی سالم”، “حکم‌رانی تعالی‌گرا”، “حکومت بر حق” و “اداره مؤثر” نگارش‌یافته و گویا عصاره و جان مایه “خرد معنوی اداره کردن” را در همه اعصار و دوران‎های گذشته، از آدم۷تا خاتم۹در بر دارد؛ عهدنامه‎ای که گویا خمیرمایه‎ای جز وحی ندارد و تفسیری شایسته از سخن پروردگار و سنت پیامبر اکرم۹درباره مسئولیت‎های حکم‌رانان است.

برای بارگیری فهرست مطالب و بخشی از کتاب اینجا کلیک کنید.

Read more

[۱]. پيامبر اكرم و اهل بيت ايشان(علیهم‌السلام):به شهادت آيه تطهير (قرآن كريم، احزاب، ۲۳) به منزله بهترين مربيان و هدايتگران امين و پاك‎سيرت مردم براي فهم آيات اين كتاب شريف (قرآن كريم، واقعه، ۷۹) معرفي مي‎شوند.
[۲]. در همین امتداد مي‎توان گفت که نهج‌البلاغه نیز به طور عمده تفسیری از کلام وحی است (ر.ک. مصطفوی، ۱۳۸۶، ۱۸۴-۴۵).
[۳]. در برخی موارد، دشمنان امام حتی به فضایل و ویژگی‌های شخصیتی ممتاز ایشان اعتراف کرده‌اند (جعفری، مقدمه ترجمه نهج‌البلاغه، ۱۳۸۰، ۲۸).
[۴]. سید رضی از شاگردان شیخ مفید و از جمله معتبرترین روایتگران سخنان امام علی۷است (دوانی، ۱۳۸۷،
۹-۵۴). حزم و احتیاط او در نقل قول یا تحلیل محتوای سخنان یا شیوه نسبت دادن یک روایت به امام درخور تحسین است؛ به طوری که هرگاه در انتساب یک سخن به امام تردیدی مشاهده می‌کند آن را متذکر می‌شود. در واقع او که خود دانشمندی اهل ادب و علاقمند به امور حکمرانی بود (ر.ک. مقدمه آیتی بر ترجمه نهج‌البلاغه، ۱۲)، از جمله وثیق‌ترین دانشمندان در روایت‌گری سنت حکمرانی علوی به شمار می‎آید.