بیست و پنجمین سالگرد تأسیس دانشکده
۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۵
کتاب/ شناسايي مفروضات بنيادين فرهنگ سازماني درمحيط‌هاي آموزشي
۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۵
نمایش همه

کتاب/ سیمای سازمان از نگاه اسلام در پرتو استعاره امانت

عنوان کتاب : سیمای سازمان از نگاه اسلام در پرتوی استعاره امانت
مولف :  دکتر مرتضی جوانعلی آذر
ناشر : انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام
سال انتشار :  ۱۳۹۱
نوبت چاپ :  اول
شابک :  ۹۷۸۶۰۰۲۱۴۲۷۲۶
رده بندی دیویی : ۶۵۸/۲۹۷
خرید

مقدمه

پرسش از چیستی پدیده‌ها را می‌توان در ردیف قدیمی‌ترین سوالات بشر طبقه‌بندی نمود. چرا که انسان‌ها از دیر باز خود را با پدیده‌های گوناگون رو به رو دیده و در برخورد با هر یک نیز تلاش کرده‌اند تا به شناختی مناسب پیرامون آن پدیده دست یابند؛ در این مسیر با توجه به گوناگونی پدیده‌ها انسان‌ها نیز برای شناخت هر پدیده‌ای ناگزیر از شیوه‌ای متناسب با ماهیت آن پدیده استفاده کرده و می‌کنند.

برای مثال امور عقلی را می‌توان با شیوه‌های عقلی – قیاسی مورد مطالعه قرار داد و پدیده‌های تجربی را نیز می‌توان با شیوه‌های تجربی – استقرائی بررسی کرد[۱] و … .

سازمان‌ها نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین پدیده‌های دنیای معاصر از این قاعده مستثنی نبوده و در نتیجه محققان برای شناختن آن‌ها نیز نیازمند اتخاذ روشی مناسب در تحقیق و پژوهش هستند؛ منتها مشکل از آن‌جا آغاز می‌گردد که شناخت سازمان از دو طریق قیاسی و استقرائی چندان ممکن نبوده و این روش‌های کشف حقیقت در آشکارسازی پدیده‌ای به نام سازمان چندان کارآمد نیستند[۲]. در نتیجه محققان حوزه‌ی مطالعات سازمان در شناخت این پدیده نیازمند روشی کارآمد‌تر هستند، روشی که بتواند به‌گونه‌ای بسیار گسترده‌تر شناختی مناسب نسبت به سازمان و احکام و عوارض آن ایجاد نماید.

می‌توان گفت استفاده از شناخت استعاری در مطالعات سازمان در واقع پاسخی به این نیاز روش‌شناختی محققان این حوزه بوده است.

در این روش استعاره همانند چراغی که یکی از زوایای پنهان اتاقی تاریک را روشن می‌کند به روشن‌تر شدن مفهوم پدیده‌ی مورد مطالعه کمک می‌کند. استعاره اساساً بر پایه‌ی مشابهت ميان دو پديده ایجاد مي‌شود و با رویکردی انتزاع زدايانه و مبتنی بر فروكاهيدن و ساده‌سازي مفهومي، فهم پديده‌ی پيچيده را آسان و قابل دسترس مي‌كند (پورعزت و هاشمیان ۱۳۸۶: ۱۵۰).

از همین روست که تاکنون اندیشمندان مدیریت استعاره‌های گوناگونی را برای کمک به شناخت سازمان ارائه کرده‌اند. استعاره‌هایی که هر یک از منظری خاص به سازمان نگریسته و متناسب با آن منظر جنبه‌ها و ابعاد خاصی از سازمان را برای پژوهش‌گران حوزه‌ی مطالعات سازمان و مدیریت روشن ساخته‌اند.

برای مثال آثار ارزشمند مورگان و هچ از جمله پژوهش‌هاي مبتني بر استعاره هستند که نسبت به نگرش‌هاي تکنيک محور صرف به مديريت، به‌طور ريشه‌اي‌تري با پديده سازمان مواجه شده و آن را مورد بررسی قرار داده‌اند.

«گرث مورگان» در كتاب خود به طرح هشت استعاره‌ی پنهان در فضاي تفكر و ذهن نظریه‌پردازان مديريتي اشاره مي‌كند كه عبارتند از: سازمان به مثابه‌ی ماشين، ارگانيزم، مغز، فرهنگ، نظام سياسي، زندان روح، جريان سيال و ابزار سلطه (مورگان ۱۳۸۷: ۱۲-۱۴).

برای بارگیری ادامه مقدمه، فهرست مطالب و بخشی از کتاب اینجا کلیک کنید.

 

Read more

 

[۱]. البته لازم به ذکر است که این نکته به معنای عدم نیازمندی علوم تجربی از مبانی عقلی نیست.

[۲]. دلیل این موضوع در فصول آتی تبیین خواهد شد.